[ ↓ skip to navigation ↓ ]

Vitaminler

Vitaminler, yağda ya da suda çözünmelerine bağlı olarak iki ana gruba ayrılabilmektedir. Buna ek olarak, vitaminlere benzeyen, ancak bu kategorilere tam olarak uygun olmayan bir grup vitamin benzeri madde de vardır.

YAĞDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLER SUDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLER VİTAMİN BENZERİ MADDELER
Vitamin A Vitamin B kompleksi L-Carnitine
Vitamin D Tiamin (B1) Karotenoidler
Vitamin E Riboflavin (B2) Flavonoidler
Vitamin K Niasin
Piridoksin (B6)
Pantotenik asit
Folik Asit
Kobalamin (B12)
Biotin
Kolin
Vitamin C

Vitamin olarak sınıflandırılması için, maddelerin beş temel özelliği olmalıdır:

  • Yağ, protein ve karbonhidratan farklı, organik bir bileşik olmalıdır
  • Beslenmenin bir bileşeni olmalıdır
  • Normal fizyolojik fonksiyon için çok az miktarlarda mevcut olması elzem olmalıdır.
  • Mevcut olmaması bir eksiklik sendromuna neden olmalıdır.
  • Normal fizyolojik fonksiyonun desteklenmesi için yeterli miktarda sentezlenmemelidir.

Bireysel olarak vitaminler

VİTAMİN A

Vitamin A, aşağıdakiler için gereklidir:

  • normal görme
  • sağlıklı tüyler
  • sağlıklı deri
  • sağlıklı mukoza membranları
  • sağlıklı dişler

VİTAMİN D

Vitamin D'nin en önemli fonksiyonu, kalsiyum ve fosforla gerçekleştirdiği aktivitedir ve aşağıdakileri içermektedir:

  • bağırsaktan emilimin ve kullanımının arttırılması
  • tutulum ve kemikte depolanma

VİTAMİN E

Vitamin E farklı formlarda bulunmaktadır ve alfa-tokoferol en aktif olan formudur. Alfa-tokoferol aşağıda belirtildiği şekilde işlev görmektedir:

  • güçlü bir biyolojik antioksidandır
  • ve membran bütünlüğünün korunmasına yardım etmektedir

Vücutta, normal metabolizmanın bir yan ürünü olarak hücrelerde hasara neden olabilen zararlı serbest radikaller (oksidanlar) üretilmektedir. Serbest radikaller bağışıklık sistemini zayıflatmakta, yaşlanma belirtilerini hızlandırmakta ve pek çok farklı rahatsızlığın gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. En önemlilerinden bir tanesi vitamin E olan biyolojik olarak aktif antioksidanlar, yeterince yüksek düzeylerde olmaları halinde, vücudu serbest radikallerin zararlı etkilerinden koruyabilmektedir

VİTAMİN K

Vitamin K, bağırsaktaki bakteriler tarafından sentezlenmekte ve çeşitli kan pıhtılaşma faktörlerinin oluşumunu düzenlemektedir.

VİTAMİN B KOMPLEKSİ

B vitaminlerinin ayrı ayrı spesifik fonksiyonlar vardır; ancak bunlar genel olarak:

  • enzimlerin bileşenleri olarak işlev görür,
  • metabolik süreçlerde ortak faktör olarak işlev görür.

VİTAMİN C

Sağlıklı köpekler ve kedilerin vücudundaki glukozdan sentezlenebilmesi nedeniyle, Vitamin C teknik olarak zorunlu değildir. Bununla birlikte, daha yakın tarihte yapılan araştırmaların bulguları, odak noktasını eksikliğin önlenmesinden rahatsızlığın önlenmesi ve tedaviye kaydırmıştır. Vitamin C, bağışıklık fonksiyonunda önemli bir rol oynamaktadır.

Vitamin C, egzersize bağlı olarak, stresin düzelmesinde bazı yararlar sağlayabilmektedir.

L-KARNİTİN

L-Karnitin, en iyi bilinen vitamin benzeri maddelerden biridir. Tüm hayvan hücrelerinin doğal bir bileşenidir. En önemli fonksiyonu, yağın enerjiye dönüştürülmesine yardım etmektir. L-Karnitin, yağ asitlerini mitokondrinin (hürelerin enerji fabrikaları) iç membranında taşımakta ve böylece yağ asitleri oksitlenerek enerjiye dönüşebilmektedir.

Yaşla birlikte mitokondrilerin etkinliği azalmakta ve daha fazla serbest radikal üretilmektedir. L-Karnitin, mitokondrinin etkiliğinin artmasına yardımcı olmaktadır; dolayısıyla daha az serbest radikal üretilmekte ve mitokondri sağlığı daha uzun bir süre devam etmektedir. Karaciğer, iskelet ve kalp kasları, vücuttaki L-karnitinin %95-98'ini içermektedir ve depolandığı önemli bölgeleri oluşturmaktadır.

L-Karnitinin, aşırı kilolu kedilerin kilo vermesine yardımcı olduğu görülmüştür.

KAROTENOİDLER

Karotenoidler olarak adlandırılan bir pigment grubu, vitamin benzeri bir aktivite de göstermektedir. Altı yüzden fazla farklı bileşik karotenoidler olarak sınıflandırılmakta, ancak bunların %10'undan düşük birbölümü vitamin A'ya dönüştürülebilmektedir. Karotenoidler portakalda ve yeşil sebzelerde bol miktarda bulunmaktadır. Karotenoidler, antioksidan olarak işlev görmektedir. 

Balkabağı Bezelye Brokoli Balkabağı Havuç

FLAVONOİDLER

Flavonoidler, vitamin benzeri aktivite gösteren bir başka pigment (kırmızı, mavi ve sarı) grubudur. Bu maddeler renkli meyve ve sebzelerin kabuklarında ve zarlarında bulunmaktadır. Flavonoidler vitamin C'yi tutucu bir etki göstermekte ve ayrıca antioksidan sistemini desteklemektedir.

Sakız Kabağı Biber Patlıcan Domates Siyah Üzüm
[ ↑ skip to content ↑ ]