Kedilerde Down sendromu görülür mü? Veteriner hekimler bu soruyu sandığınızdan daha sık duyarlar. İnsanlar tipik olarak kedilerinde, Down sendromuna benzer bir şekilde bir takım farklılıklar hissettiğinde bu soruyu sorarlar.
Alışılandan farklı yüz özellikleri ve belirli davranış anormaliteleri olan kediler, sosyal medya mecralarında popülerlik kazanmıştır. "Down sendromlu kedileri" olduğunu iddia eden bazı evcil hayvan ebeveynleri, kedileri için sosyal medya hesapları oluşturarak kedilerde Down sendromu görülebileceği düşüncesini yaymaktadır.
İnternet dedikoduları bir yana, kedilerde Down sendromu görülmez. Hatta görülemez.
Önce Down sendromundan biraz bahsedelim: ABD'de her yıl doğan 700 bebekten birini etkileyen bir rahatsızlıktır. Gelişmekte olan fetüsün genetik materyali yanlış kopyalanıp ekstra kromozom 21 (veya kısmi kromozom 21) oluştuğunda meydana gelir. Bu rahatsızlığa trisomi 21 de denir.
Temel olarak kromozomlar, her bir hücredeki DNA'yı demetler olarak organize ederek bölündüğünde hücrelerin bu genetik materyali taşımasına yardımcı olur. Ekstra kromozom 21 (veya kısmi kromozom 21), Down sendromlu insanlara ortak fiziksel özelliklerini veren çeşitli doğum kusurlarına neden olur.
Ulusal Down Sendromu Derneği'ne göre Down sendromlu insanlar aşağıdaki fiziksel özelliklerin bir kısmını veya tümünü paylaşır:
Down sendromlu insanların tümünün aynı görünmediği unutulmamalıdır.
İnsanlarda 23 kromozom vardır. Kedilerde ise 19. Bu nedenle kedilerde ekstra kromozom 21 olması açıkça imkansızdır. Ancak bu, kedilerde bazen ekstra kromozom olmayacağı anlamına gelmez.
Hatta American Journal of Veterinary Research'de 1975 yılında yayımlanan bir makale, erkek kedilerde ekstra bir kromozom nedeniyle insanlardaki Klinefelter sendromuna benzer bir duruma yol açan nadir bir kromozom farklılığını ortaya koymuştur. Ekstra kromozom kedinin rengini etkileyen genetik materyal taşıdığı için bu kediler özellikle dikkate değerdir. Bu durum, normalde sadece dişi kedilerde görülmesine rağmen erkek kedilerin de üç renkli ("calico" veya "kaplumbağa kabuğu") olmasına yol açar.
Yavru kediler aşılama için ilk yıllarında birkaç ziyarete ihtiyaç duyabilir. Yetişkin kediler genellikle yıllık kontrollerden faydalanırken, yaşlı veya özel ihtiyaçları olan kediler daha sık ziyaretlere ihtiyaç duyabilir.
Özellikle Instagram'da ebeveynlerinin, olağandışı görünüşün sebebinin ekstra kromozomlar olduğunu iddia etmeleri sonucu internette şöhret kazanmış birkaç kedi dikkat çekmektedir. Ancak bu kromozom rahatsızlığı iddialarının, genetik testlerle doğrulanıp doğrulanmadığı net değildir.
Tartışmaya açık bu iddialara ve biyolojik gerçekliklere rağmen "kedi Down sendromu", popüler bir terim haline gelmiştir. Veteriner hekimlik dünyasının kedi Down sendromunu bir hayvan hastalığı olarak kabul etmediğini ve ayrıca insan rahatsızlıklarının, fiziksel görünüm veya davranış temelinde hayvanlara aktarılmasını savunmadığını söylemek önemli bir noktadır. Bu tarz söylemler, bu rahatsızlıklarla yaşayan insanlara saygısızlık olarak yorumlanabilir.
Tüm bunlara rağmen iyi niyetli insanların, insan rahatsızlıklarını yanlışlıkla kedilere atfetmesine neden olabilecek bazı fiziksel ve davranışsal özellikler de vardır. Sözde "Down sendromlu bir kedi" tipik olarak bazı belirgin özellikler gösterir; örneğin:
Sözde "Down sendromlu kedilerin" fiziksel ve davranışsal farklılıkları, kökeni genetik bile olmayabilecek başka bir rahatsızlığın göstergesidir.
Bu kedilerin görünüşü ve davranışları, enfeksiyon, nörolojik bozukluk, doğumsal anomaliler ve hatta travma dahil çok çeşitli sorunlardan kaynaklanabilir. Rahim içinde panleukopenia virüsü ile enfekte olan kedilerde, benzer fiziksel ve davranışsal anormalliklerin birkaçı olabilir. Ayrıca bazı kedilerde, bu "Down sendromlu kedilerin" davranışlarının ve özelliklerinin bir kısmına neden olabilecek bir rahatsızlık olan serebellar hipoplazi olabilir.
Anneleri belirli toksinlere maruz kalan kedilerde yüz yapısını ve nörolojik sistemlerini etkileyen ve doğuştan gelen çeşitli şekil bozuklukları olabilir. Bunlara ek olarak özellikle çok küçük yaşta kafada ve yüzde oluşan travma, doğumdan beri varmış gibi görünen kalıcı nörolojik hasara ve yüz yaralanmalarına yol açabilir.
Kediniz bazı davranışsal ve fiziksel anormallikler sergiliyorsa, tipik olarak "özel ihtiyaçları olan kedi" olarak adlandırılan bir kedi olabilir. Özel ihtiyacı olan kediler, her ne kadar kedilerde görülmesi imkansız olsa da sıradan bir gözlemci için Down sendromuyla ilişkili görülebilecek birçok özellik sergiler.
Özel ihtiyacı olan kedilerin özel bir bakıma ihtiyacı vardır. Bu kedilerin ebeveynleri onları örneğin havuz ve merdiven gibi tehlikelerin yanı sıra yırtıcılardan ve savunmasız oldukları başka tehlikelerden korumak için ekstra özen göstermelidir. Bu kediler temel fonksiyonlarını (kendilerini temizleme, yeme-içme vs.) gerçekleştirmede veya görme ya da işitme kaybı ile yaşamlarını sürdürmede yardıma ihtiyaç duyabilir.
Ne yaparsanız yapın, veteriner hekiminizin desteğini aldığınızdan emin olun. Kedisi özel bakıma gereksinim duyan herkes, olası tüm sağlık bakım seçeneklerini öğrenmelidir.
Dr. Patty Khuly, Wellesley College ve Pensilvanya Üniversitesi Veteriner Fakültesi diplomalarına sahiptir. Prestijli VMD/MBA çift dal programının bir parçası olarak yüksek lisansını Wharton School of Business'ta tamamlayarak MBA diploması almıştır. Miami, Florida'daki Sunset Animal Clinic'in sahibi olmaktan gurur duymaktadır. Ancak hepsi bu kadar değil. Dr. K okumayı, örgü örmeyi, yoga yapmayı, müzik dinlemeyi çok sevmesinin yanı sıra koşu yapmaya ve yemek yemeye bayılıyor. Üç köpek, sayısız kedi, kurtardığı iki keçi ve eğlenceli bir tavuk sürüsüyle birlikte South Miami'de yaşıyor.
Yazılarını DrPattyKhuly.com ve SunsetVets.com adreslerinden takip edebilirsiniz.
Hill's SCIENCE PLAN Kısırlaştırılmış Alabalıklı Genç Yetişkin Kedi Pouch, Kısırlaştırılmış kedileri formda tutmaya yardımcı olmak için benzersiz bir kilo yönetimi formülü ve klinik olarak kanıtlanmış antioksidanlar içeren hassas dengeli beslenme.
Kedinizin koşma, tırmanma ve zıplama becerisini desteklediği klinik olarak kanıtlanmıştır.
Science Plan'ın çığır açan beslenmesi, nihai sindirim sistemi sağlığını ve sağlıklı mikrobiyomu destekler
Hangi insan yiyeceklerinin kediler ve yavru kediler için güvenli olduğunu öğrenin. Hill's Pet UK'deki sağlıklı besleme rehberimizle evcil hayvanınızın güvenliğini sağlayın.
Kedinizin genel sağlığını artırmak için sindirim sistemini nasıl destekleyeceğinizi öğrenin. Beslenme, kedinizin uzun ve mutlu bir hayat yaşamasının anahtarıdır; bu konuda neler yapabileceğinizi keşfedin.
Beslenme saati, siz ve kediniz için mükemmel bir bağ kurma fırsatı olabilir. Bundan nasıl en iyi şekilde yararlanacağınızı ve sağlıklı bir alışkanlık oluşturmayı Hill's Pet UK ile öğrenin.
Hassas kedi midesini nasıl tespit edeceğinizi ve destekleyeceğinizi keşfedin. Kedinizin mutlu ve sağlıklı olması için hangi rutinlerden ve mamalardan yararlanabileceğinizi öğrenin.
Düşük kalorili formülümüz kedinizin kilosunu kontrol etmenize yardımcı olur. Yağsız kas inşa etmek için yüksek kaliteli proteinle doludur ve lezzetli, besleyici bir öğün için amaçlı içeriklerle yapılmıştır. Klinik olarak kanıtlanmış antioksidanlar, C+E Vitamini, sağlıklı bir bağışıklık sistemini desteklemeye yardımcı olur.
Düşük kalorili formülümüz kedinizin kilosunu kontrol etmenize yardımcı olur. Yağsız kas inşa etmek için yüksek kaliteli proteinle doludur ve lezzetli, besleyici bir öğün için amaçlı içeriklerle yapılmıştır. Klinik olarak kanıtlanmış antioksidanlar, C+E Vitamini, sağlıklı bir bağışıklık sistemini desteklemeye yardımcı olur.