Yaşlı Kedinizin Bakımı: Temel Sağlık İpuçları

Yaşlı kedilerde sık görülen sağlık sorunları

Biz insanlarda olduğu gibi, evcil hayvanlarda da hastalık ve sağlık sorunları olasılığı yaşla birlikte artar. Vücut, hayatın tüm maceraları nedeniyle aşınma ve yıpranma belirtileri göstermeye başlar ve organlar daha az verimli çalışmaya başlar.

• Eklem hastalığı. Bunun tıbbi terimi osteoartrit veya kısaca artrittir. Kediler tırmanmayı ve zıplamayı severler ve yıllarca süren bu etki ve çabadan sonra eklemleri zarar görmeye başlar. Omurga gibi herhangi bir eklem de etkilenebilir. Bu, kedinizin zıplamasını, kendini tımar etmesini ve tuvalete gitmek için çömelmesini daha zor hale getirecektir. Yaşlı kedilerin çoğunluğunda bir derecede osteoartrit vardır ancak her zaman acılarını göstermezler ve röntgen çekmeden fark etmek zordur. Yine de, çok yaşlı kedilerin büyük olasılıkla bir dereceye kadar osteoartriti olacağını varsaymak güvenlidir.
• Böbrek hastalığı. Eklem hastalığının ardından böbrek hastalığı, yaşlı kedilerde en sık görülen sağlık sorunlarından biridir. Böbreklerin büyük bir rezervi vardır, bu nedenle genellikle işlevlerinin yaklaşık %70'ini kaybedene kadar sorun belirtileri görmezsiniz. Kedinizin her zamankinden daha fazla su içtiğini ve çişini yaptığını fark edebilirsiniz ve mamalarını bırakmaya başlayabilir, kilo kaybedebilir ve ağız kokusu olabilir.
• Hipertiroidizm. Tiroid bezi vücudun iç termostatı gibidir ve metabolizmamızı kontrol eder. Yaşlı kediler, tiroid hormonunu çok fazla üreterek termostatı yükselten ve vücudu aşırı hıza sokan tiroiddeki iyi huylu tümörlere yatkındır. Kediniz doymak bilmeden yiyebilir ancak kilo kaybedebilir. Normalden daha fazla ses çıkarabilir ve huzursuz ve hatta agresif olabilir.
• Diş hastalıkları. Kedinizin dişlerine mümkün olduğunca küçük yaşlardan itibaren, tercihen fırçalayarak bakmak iyi bir fikirdir. Kediniz yaşlandıkça plak, tartar birikimi ve diş eti hastalığına daha yatkın hale gelebilir. Dişlerde çürükler oluşabilir veya dişler kırılabilir ya da çatlayabilir. Veteriner hekiminiz anestezi altında temizlik önerebilir ve dişlerin çekilmesi gerekebilir.
• Bilişsel işlev bozukluğu. Tıpkı insanlardaki gibi, kediler bunama veya bilişsel işlev bozukluğu sendromuna yakalanabilir. Uyku düzenleri bozulabilir, kafaları karışık görülebilir, tuvaletini yanlış yerlere yapabilir, normalden daha az ses çıkarabilir ve size daha az tepki verebilir.
• Kanser. Bu durum yaşlı kedilerde daha yaygındır ve gördüğünüz belirtiler etkilenen organ veya organlara bağlı olacaktır.

Veteriner hekiminizin yapacağı kan ve idrar testleri ile fiziksel muayene, bu tür durumların teşhis edilmesine veya ekarte edilmesine yardımcı olacaktır. Kan ve idrar testleri, bu sorunları mümkün olduğunca erken, umarız hastalık ilerlemeden önce yakalamanın bir yoludur. Artık birçok tedavi seçeneğinin yanı sıra, bu sorunlarla yaşarken kedinizin yaşam kalitesinde ve süresinde büyük farklar yaratabilecek yarar sağlayan diyetler de mevcuttur.

Yaşlı kedinize nasıl yardımcı olabilirsiniz?

Veteriner hekim ziyaretlerinizi düzenli tutmanın yanı sıra, kedinizin sonraki yıllarını mümkün olduğunca kolay hale getirmek için evde yapabileceğiniz birçok şey vardır.

Yaşlı bir kedinin beslenmesi

Kedinizin herhangi bir sağlık sorunu yoksa yaşına bağlı olarak onu olgun veya yaşlı kedi mamasıyla beslemelisiniz. Bunlar, organların üzerindeki yükün bir kısmını almak için biraz farklı mineral ve protein seviyelerine sahiptir. Daha az aktif kedilerin kilo alma olasılığı daha yüksek olduğundan, yaşlı kediler için mamalar daha düşük kalorili olma eğilimindedir. Bazı yaşlı mamalar daha fazla kaloriye sahip olabilir çünkü süper yaşlı kediler sağlıklı bir kiloyu ve kas kütlesini korumakta zorlanabilir. Veteriner hekiminize kedinizin yaşı, yaşam tarzı ve vücut durumu göz önünde bulundurularak hangi mamayla beslenmesi gerektiğini sorun. Onları yaşamları boyunca zayıf tutmanın yaşam sürelerini uzattığı kanıtlanmıştır.

Yaşlı kedilerin tat ve koku alma duyuları azalma eğilimindedir, bu nedenle kedinizi yemeye teşvik etmek için farklı tat ve dokularda yiyecekler sunmak isteyebilirsiniz. Yiyecekleri hafifçe ısıtmak da daha lezzetli olmasını sağlar. Kedinizin diş sorunları varsa konserve veya poşet gibi ıslak mamaları tercih edebilir veya bisküvilerini yumuşatmak için ılık suda bekletmeyi deneyebilirsiniz.

Kedinizi sadece neyle beslediğiniz değil, nasıl beslediğiniz de önemlidir. Dediğimiz gibi, yaşlı kedilerde genellikle belli bir düzeyde eklem hastalığı vardır. Yemek yemek için çömelmeleri veya başlarını eğmeleri acı verici olabilir. Bir basamaktan beslemek veya kaseyi küçük bir kutunun üzerine koymak daha rahat yemelerine yardımcı olabilir. Onları sessiz bir yerde, yoğun bir mutfağın koşuşturmasından uzakta besleyin.

Kedinize yukarıda bahsedilen artrit gibi bir hastalık teşhisi konduysa veteriner hekiminiz tedavi edici bir diyet önerebilir. Böbrek hastalığı gibi bazı hastalıkları fark etmek zor olabilir çünkü hastalık ilerleyene kadar belirtileri göremezsiniz. Veteriner hekiminiz, kediniz yaşlandıkça bu durumları erken tespit etmek için daha sık kan testleri önerecektir. Veteriner hekiminizin onayı olmadan kedinizin diyetini asla değiştirmemeniz gerektiğini unutmayın.

Su her zaman önemlidir, ancak kediniz yaşlandıkça iyi sıvı almasını sağlamak daha da önemlidir. Islak mama ile beslemek ya da mamalarını ıslatmak su alımını sağlamanın en kolay yoludur. Birçok kedi akan su içmeyi tercih ettiği için çeşmeler de popülerdir. Kedinizin su içmek için uzağa gitmesine gerek kalmaması için evin etrafına birkaç su kabı koymaya çalışın.

Tüyler ve pençeler

Kediler titizlikle temizlenmeleri ve günde saatlerce tımar edilmeleriyle tanınırlar. Kediniz bunu yaparken daha az rahat olmaya başladığında ona yardım etmeye çalışmalısınız. Onları nazikçe tımar etmeyi unutmayın çünkü canı acıyabilir.

Artritli kediler, tırmalamak ve pençelerini iyi durumda tutmak için esnemeyi daha zor bulurlar. Yatay tırmalama direkleri sağlamaya çalışın. Tırnaklarına dikkat edin ve çok uzamaya başlarlarsa kesin. Herhangi bir şüpheniz varsa veteriner hekiminizden veya veteriner hemşirenizden size nasıl yapılacağını göstermesini isteyin.

Ev konforu

Kediniz daha az hareketli hale geldikçe evde ona uyum sağlayacak ayarlamalar yapmayı deneyebilirsiniz. Kedi merdivenleri ve rampaları, kedinizin hala güvende hissetmesini ve en sevdiği yüksek yerlerde uyumasını sağlayabilir. Gıcırdayan eklemler için yataklarının süper rahat olduğundan emin olun.

Kedinizin dışarıya erişimi olsa bile girip çıkmanın kolay olması için tercihen alçak kenarlı kum kapları sağlamalısınız. Yaşlı kediler sıcak, kuru ve eve yakın kalmak isterler, bu nedenle dışarı çıkmayı bırakabilir veya daha seyrek çıkabilirler ve sonunda kazalarla karşılaşabilirsiniz. Kum kaplarının mama ve sularından uzakta ve sessiz bir yerde olduğundan emin olun.

Ruh sağlığıyla ilgilenme

Bilişsel işlev bozukluğundan bahsetmiştik ve kedinizi zihinsel olarak uyararak bu konuda yardımcı olabilirsiniz. Puzzle mama kapları ve benzeri kedi aktivite merkezleri, kedinizin beynini genç ve aktif tutmak için iyi bir yol olabilir.

Altın yıllar

Tıpkı bizim gibi kediniz için de altın yılların zorluklarla birlikte geldiğini, ancak bu yılların onların en iyi yılları olabileceğini görebilirsiniz. Yaşlanma belirtilerine dikkat ederek, düzenli veteriner hekim ziyaretleri sağlayarak ve bu evde bakım ipuçlarını takip ederek yaşlı kediniz mutlu, rahat ve konforlu bir emeklilik geçirebilir.

Yaşlı kedilerin sağlık sorunları hakkında SSS

1. Bir kedi kaç yaşında yaşlı olur? 11+ yıl.
2. Kedimin acı çekip çekmediğini nasıl anlarım? Mobilyadan aşağı veya yukarı atlama konusunda isteksizlik olup olmadığına dikkat edin. Uyuduktan sonra gerginlik ve topallama olup olmadığına dikkat edin. Kediniz tımarlanmayı bıraktığı için kötü tüyler de ağrı belirtilerinden biridir.
3. Neden kedim çok fazla su içiyor? Bu, diyabet ve böbrek hastalığı gibi birçok hastalığın ilk belirtilerinden biridir. Kedinizin iştahında veya susuzluğunda herhangi bir değişiklik fark ederseniz mutlaka veteriner hekiminize görünün.
4. Kedilerde demans olur mu? Evet. Bu konu hakkında daha fazla bilgiye buradan erişebilirsiniz.
5. Kedimin mamasını değiştirmem gerekir mi? Kediniz 7 yaş civarında olgun kedi mamasına, daha sonra da yaşlı kedi mamasına geçmelidir. Kedinize bir hastalık teşhisi konulursa veteriner hekiminiz terapötik bir diyet önerebilir.

İnceleyen: Dr. Hein Meyer, DVM, PhD, Dipl-ECVIM-CA ve Dr. Emma Milne BVSc FRCVS.