Kedilerde Kabızlık: Belirtiler, Nedenler ve Tedavi

Kedimin kabız olup olmadığını nasıl anlarım?

edinizin sindirim sisteminin olması gerektiği gibi çalışıp çalışmadığını anlamak her zaman kolay olmayabilir. Kusma ve ishal daha belirgin olabilir, ancak özellikle de daha önce de belirttiğimiz gibi, kediniz tuvalet ihtiyacını dışarıda görüyorsa kabızlığın fark edilmesi çok daha zor olabilir.

Kabız bir kedide görülebilecek belirtiler:

1. Kediniz kum kabı kullanıyorsa tuvaletini yapma sıklığı ve dışkının kıvamındaki değişikliklere dikkat edin. Bir anda kumu eskisi kadar sık temizlemenize gerek olmadığını fark ederseniz veya dışkıların boyutu ya da görünümü (sert veya ufalanan) farklı geldiyse kedinizde kabızlık gelişiyor olabilir.
2. Zorlanma veya ses çıkarma durumlarına dikkat edin. Kediniz ağlıyorsa veya tepside çok uzun süre kalıp tuvaletini yapmıyorsa mümkün olan en kısa sürede veteriner hekiminizi ziyaret etmelisiniz. Bu durum, müdahale edilmesi gereken bir kabızlık belirtisi olabilir ya da mesane iltihabı veya idrar yollarının tıkanması gibi tıbbi acil durum niteliğinde bir idrar yolu rahatsızlığının belirtisi olabilir.
3. Kedinizin tuvaletini yanlış yere yapıp yapmadığına dikkat edin. Kediniz acı çekiyorsa, kum kabını zor buluyorsa ya da dışkısını yapmak için dışarıya çıkmak istemiyorsa kabız olabilir.
4. Genel keyifsizlik. Kabızlık, tıpkı bizde olduğu gibi kedileri de oldukça mutsuz hissettirir. Bazen kedinizin kabız olduğunun tek belirtisi, kendinde değilmiş gibi görünmesidir. Bitkin görünebilir veya oyun oynamaya ya da sosyalleşmeye isteksiz olabilir. Kendilerini iyi hissetmedikleri için iştahları da kesilebilir.

Kedilerde kabızlığın yaygın nedenleri

Kedilerde kabızlığa neden olabilecek pek çok şey vardır. Kedilerde kabızlığın başlıca nedenleri şunlardır:

• Dehidrasyon
• Tüy yutma
• Obezite ve hareket eksikliği
• Yaralar ve ağrı
• Tümörler
• Sinir sorunları
• Altta yatan hastalıklar
• Yabancı nesneler.

Şimdi bunlara daha derinlemesine bir göz atalım:

Dehidrasyon

Kediler sıcak, çöl benzeri yerlerde yaşayan atalarından evrimleşmiştir; bu nedenle vücutlarındaki sıvıyı koruma konusunda oldukça iyilerdir. Yani çok fazla su içmezler ve bu da dehidrasyona ve daha kuru dışkılara yol açabilir.

Bu durum, kedilerden birinin, daha baskın olan kedi nedeniyle mamaya ve suya eşit erişimi olmadığı, birden fazla kedinin yaşadığı evlerde daha sık görülür. Kedinizin dehidre olmadığından emin olmak amacıyla, nerede olursa olsun özgürce erişebileceği şekilde evin birkaç noktasına su kasesi koyun. En azından, evdeki kedi sayısından en az bir adet daha fazla su kasesi olduğundan emin olun. Birçok kedi akan suyu içmeyi sever; bu nedenle kedi çeşmeleri, kedinizin su ihtiyacını karşılamanın harika bir yolu olabilir.

Kedinize poşet veya teneke kutularda satılanlar gibi ıslak mama vermek, kedinizin bol miktarda sıvı almasını sağlamanın harika bir yolu olabilir. Islak mama maliyetliyse kedinizin beslemeden önce ılık suya batırılmış kuru mama yiyip yemediğini de kontrol edebilirsiniz. Bazı kediler bu dokuyu sevmez, ama bazıları da buna bayılır.

Tüy yutma

Kediler kendilerini temizlemeye bayılır ve uyanık oldukları zamanın %30-40'ını bu önemli işe ayırırlar. Kedilerin tımar sırasında tüy yutması son derece normaldir ve bu tüyler genellikle herhangi bir sorun yaratmadan vücuttan atılır. Ancak, uzun tüylü kediler ve stres gibi nedenlerle aşırı tımar yapan kediler normalden daha fazla tüy yutabilir. Çok fazla tüy yutan kedilerin bazıları tüy yumakları kusabilirken, bazıları ise kabızlık yaşayabilir.

Obezite ve hareket eksikliği

Obezite ve egzersiz eksikliği, kedilerde kabızlığın önemli nedenleridir. Egzersiz bağırsakların hareket etmesini sağlar. Aşırı kilolu kedilerde, karın bölgesindeki fazla yağ bağırsağı sıkıştırabilir ve dışkı geçişini zorlaştırabilir.

Yaralar ve ağrı

Kalça kemiğinde çatlama gibi yaralanmalar, büyük bağırsağın bulunduğu alanı fiziksel olarak daraltarak kedilerin dışkılamasını zor hale getirir. Ayrıca kediler yaşlandıkça, eklemleri sertleştikçe ve iltihaplandıkça arka bacaklarının üzerine çömelmek zor gelebilir. Daha seyrek dışkıladıkları için dışkıları kurur ve atılması zorlaşır.

Tümörler

Bağırsak bölgesindeki bazı tümörler, bağırsağa dışarıdan baskı yaparak veya içeride alan işgal ederek dışkıların geçişini engelleyebilir.

Sinir sorunları

Bağırsakların içindeki maddeler, peristalsi adı verilen kas hareketi dalgalarıyla bir uçtan diğer uca hareket eder. Bu otomatik olarak gerçekleşir ve bu konuda bizim bir şey yapmamıza gerek yoktur. Bazı kedilerde, bu hareketi önleyen sinirsel sorunlar olabilir. Siyam kedileri gibi bazı ırklar, bu duruma daha yatkındır. Kalın bağırsağın çalışmadığı ve genişlediği megakolon adı verilen bir duruma yol açabilir.

Yabancı nesneler

Bu durum genellikle her şeyi yiyen köpekler için daha büyük bir sorundur, ancak kediler için de bir sorun teşkil edebilir. Örneğin, kemikleri de dahil olmak üzere bir kuş yemiş olabilirler; bu kemikler rektumda sıkışabilir.

Altta yatan hastalıklar

Böbrek hastalığı gibi bazı diğer hastalıklar, dehidrasyona yol açabilir ve bu da kabızlığa neden olabilir. Kedinizin kendini iyi hissetmemesine neden olan herhangi bir hastalık, tuvalete gitme çabasını azaltabilir ve bu da dışkının sertleşmesine yol açabilir.

Kedilerde kabızlık durumunda ne zaman veteriner hekime başvurulmalı ve nasıl tedavi edilir?

Kediler de dahil olmak üzere pek çok hayvan, ara sıra tek seferlik bir sorun olarak kabızlık yaşayabilir ve bu durum kendiliğinden geçip her şey normale dönebilir. Dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar, idrarla kan gelmesi, aşırı ıkınma ve ağrı ya da inleme sesleridir. Ayrıca kedinizin kabızlığı 48 saat içinde düzelmezse bunu da not edin.

Kedinizin kabızlığının tedavisi, nedenine bağlı olacaktır. Veteriner hekiminiz, bağırsak hareketlerinin düzelip düzelmediğini görmek için muayene odasında basitçe bir müshil lavman uygulayabilir. Bazen bağırsak hareketini uyarmak için ilaçlar ve ağızdan alınan müshiller verilebilir.

Bunlar bir sonuç vermezse ya da kabızlık tekrarlarsa veteriner hekiminiz kedinize sakinleştirici ya da anestezi uygulayarak tümör veya pelvik sorunlar gibi durumları tespit etmek için görüntüleme yapabilir ve bağırsakları tamamen boşaltmak amacıyla tam bir lavman uygulayabilir.

Megakolon gibi kronik vakalarda, veteriner hekiminiz size özel bir veteriner maması önerebilir. Bu, kedinizin kalın bağırsağındaki kasılmaları tetiklemeye yardımcı olabilecek lif içeriği yüksek bir besin olabilir. Öte yandan, kedinizin herhangi bir nedenle dar bir pelvik kanalı varsa ya da bağırsağın o kadar hasar görmüş olduğu ve dışkıyı dışarı atamadığı son aşama megakolon durumu söz konusuysa mümkün olduğunca az miktarda dışkı üretilmesi için lif içeriği çok düşük bir mama önerilebilir.

Kedimin kabızlığını önleyebilir miyim?

Kedilerde kabızlığa yol açabilecek sinir sistemi rahatsızlıkları veya başka hastalıkların ortaya çıkıp çıkmayacağı konusunda elimizde bir kontrol olmasa da bunun önlenmesine yardımcı olmak için yapabileceğiniz bazı şeyler vardır. Bu ipuçlarından bazıları ev ilaçları olarak kullanılabilir ve kedinizin hafif kabızlığı varsa ona yardımcı olabilir ya da önleyici tedbirler olarak işlev görebilir.

• Kedinizi her zaman zayıf ve olabildiğince aktif tutun. Egzersiz bağırsaklar için harika bir uyarıcıdır. Oynamak, egzersiz yapmalarını teşvik etmek ve kedilerin dışarıya çıkmasına izin vermek, bağırsaklarının düzenli çalışmasını sağlamak ve sağlıklı kalmalarını sağlamak için harika yöntemlerdir.
• Mama. Kendi kediniz için en iyi çözüm hakkında veteriner hekiminizle konuşun.
• Kedinizin yeterince su içmesini sağlayın. Mümkünse ıslak mama verin ya da ılık suda ıslatılmış kuru mamayı yiyip yemediklerine bakın. Ev ve bahçenin çeşitli yerlerine taze ve temiz su dolu su kapları yerleştirin. Böylece, bir şeyler içmek için uzaklara gitmelerine gerek kalmaz. Çeşmeler, akan suyu sevdikleri için birçok kediyi su içmeye teşvik eder.

Umarız kediniz, mutlu bağırsaklarla hayatına devam eder ancak bir sorun olduğundan şüphelenirseniz her zaman veteriner hekiminizle konuşun. İşi sağlama almak ve durum çok kötüleşmeden bir sorunu fark etmek çok daha iyidir. Kedinize daha fazla lif ve su vermek için tek gereken basit bir mama değişikliği olabilir ancak altta yatan bir hastalık varsa ne kadar erken fark ederseniz o kadar iyi olur.

Kedilerde kabızlık hakkında Sık Sorulan Sorular

Kedimin kabız olup olmadığını nasıl anlarım?

Dışkılamada zorluk, kum kabında ağlama ve ses çıkarma, evin içinde tuvaletini yapma ve genel olarak keyifsiz ve halsiz olma belirtilerine dikkat edin.

Kedilerde kabızlığı evde tedavi edebilir miyim?

Kedinizin kabızlığı hafifse oyun oynamasını teşvik etmek ve su alımını artırmak sorunun çözülmesine yardımcı olabilir. Aksi takdirde, bir veteriner hekime başvurmanız en iyisidir.

Kuru mama kedilerde kabızlığa neden olur mu? 

Hayır. Pek çok kedi hayatı boyunca kuru mama yer ve hiçbir zaman kabızlık sorunu yaşamaz. Ancak kediniz susuz kalmaya veya kabızlığa yatkınsa ıslak mama onun daha fazla su içmesini sağlamanın harika bir yoludur. Ayrıca kuru mamalarını ılık suya batırıp yiyorlar mı diye de bakabilirsiniz. Bazı kediler bu dokuyu sever, bazıları ise sevmez

Kedilerde kabızlık ne zaman acil bir durumdur? 

Kediniz ağrıdan inliyorsa, idrarında kan varsa ya da kabızlık 48 saatten fazla sürdüyse mümkün olduğunca çabuk veteriner hekiminize başvurun. Kedinizin mesanesinin tıkalı olabileceğinden ve bunun kabızlık olmadığından en ufak bir şüpheniz varsa bu tıbbi bir acil durumdur.

Kedimin kabızlığını nasıl önleyebilirim? 

Kedinizi zayıg ve aktif tutun, bol su içmesini sağlayın ve veteriner hekiminize kedinize en uygun mama hakkında danışın.

İnceleyen: Becky Mullis, DVM, DACVIM (Beslenme) ve Emma Milne BVSc FRCVS.