Kedilerde dermatit kaşıntı, kızarıklık ve cilt tahrişine yol açan yaygın bir durumdur. Pirelerden gıda alerjilerine kadar kedilerde deri sorunlarına neden olabilecek pek çok şey vardır ve pek çok durum benzer belirti ve semptomları paylaşır. Bu yüzden, deri hastalıklarının teşhis edilmesi çok zor olabilir. Bu durumlardan biri de kedilerde alerjik dermatittir. Mümkünse önleme ve erken teşhis, kedi dermatitinde önemli faktörlerdir. Burada, kedinize doğru tanı koyabilmeniz ve en iyi tedaviyi uygulayabilmeniz için yaygın nedenleri, işaretleri ve belirtileri açıklayacağız.

Kedilerde alerjik dermatitin nedenleri

Kedilerde alerjik dermatit, bir alerjenin neden olduğu bir deri rahatsızlığını ifade eder. Bu alerjilerin bazıları kusma ve ishal ya da solunum belirtileri gibi başka şekillerde de kendini gösterebilir. Tıpkı insanlar gibi kediler de alerjiye bağlı astıma yakalanabilir. Kedilerde alerjilerin en yaygın dört nedeni şunlardır:

1. Pire alerjisi

Pire alerjik dermatiti veya FAD, kedilerde çok yaygındır. Kediler, pireler beslenirken deriye enjekte edilen pire tükürüğüne karşı alerjik hale gelir. Hassas kedilerde, sadece bir veya iki ısırık ciddi tahrişe neden olabilir. Bu da ikincil enfeksiyona yol açabilir çünkü derideki bakteriler, deride kendi kendine açılan çizik yaraları yoluyla kedinin sistemine girebilir. Pireler kuyruk dibi ile baş ve boyun çevresine yerleşme eğilimindedir, bu nedenle sorun pire alerjisiyse genellikle tüy dökülmesi ve kabuklanma gibi belirtilerin bu bölgelerde daha yoğun olduğunu fark edeceksiniz.

Alerjik bir kedide belirtilere neden olmak için ciddi bir pire istilası gerekmez, yani üzerlerinde hiçbir zaman pire görmeyebilirsiniz. Pireler zamanlarının çoğunu evin yumuşak mobilyalarında geçirir ve beslenmek için zıplarlar, bu nedenle onları görmüyorsunuz diye FAD'yi göz ardı edemezsiniz. Pirelerin varlığını tespit etmenin iyi bir yolu, kedinizin tüylerinde pire pisliği aramaktır. Bu pire dışkısıdır ve sindirilmiş kandan oluşur. Kedinizin tüylerini beyaz bir mutfak kağıdına tarayın ve gördüğünüz siyahımsı lekeleri bir damla suyla nemlendirin. Ev kiri veya çamursa rengi değişmez ancak pire kiri kanın kağıda işlemesiyle kırmızı bir leke bırakacaktır.

2. Atopi

Atopi; toz akarları, depo akarları, polenler, otlar, ağaçlar gibi çevredeki şeylere karşı bir alerjidir. Zamanla kediler bu çevresel alerjenlerden birine veya birkaçına karşı alerjik hale gelebilir. Polen gibi mevsimsel alerjenler söz konusu olduğunda, belirtiler yalnızca yılın belirli zamanlarında ortaya çıkabilirken, toz gibi diğer alerjenler yıl boyunca sorunlara neden olabilir.

Atopik dermatit beş yaşın altındaki genç kedilerde görülme eğilimindedir, ancak daha yaşlı kedilerde de ortaya çıkabilir.

Atopi baş, boyun ve kulaklar ile karın, yan bölgeler ve bacaklarda tahrişe neden olma eğilimindedir. Aynı zamanda otit (kulak kanalları iltihabı) belirtisidir. Deri belirtilerinin yanı sıra, polenler gibi solunan çevresel alerjenlere kedilerde astıma da neden olabilir.

3. Gıda alerjisi veya intoleransı

Hayvanlardaki olumsuz gıda reaksiyonları (AFR'ler), belirli bir proteine karşı bağışıklık reaksiyonu gösteren "gerçek" bir alerji veya gerçek bir alerji olmayan bir intolerans olabilir. Kedilerde en sık görülen gıda alerjenleri tavuk, süt ürünleri, balık ve buğdaydır. Gıda alerjileri yıl boyunca deri belirtilerine neden olur ve ayrıca kusma ya da daha yaygın olarak ishal gibi gastrointestinal belirtiler de görebilirsiniz.

4. Temas alerjileri

Kulağa geldiği gibi, bazı alerjiler kediniz bir şeyle temas ettiğinde ortaya çıkar. Bu, belirli bir çamaşır tozunda yıkanmış yatak takımları veya plastik mama kapları gibi şeyler olabilir. Temas alerjilerinin belirtileri, temasın nerede olduğuna bağlı olarak değişecektir. Çene çevresinde tahriş ve saç dökülmesi belirtileri gıda kabı alerjilerinde yaygın olarak görülürken, vücudun diğer bölgeleri temas noktasına bağlı olarak diğer kimyasallardan veya alerjenlerden etkilenebilir.

Kedilerde alerjilerin işaretleri ve belirtileri

Kediler tüylerini ve derilerini en iyi durumda tutma konusunda harikadır, bu nedenle sağlıklı bir kedinin tüyleri parlak, bakımlı ve göz alıcı olmalıdır. Kedi alerjik dermatiti de dahil olmak üzere birçok deri hastalığının belirtileri hafiften şiddetliye kadar değişebilir ve şunları içerir: 

Hafif belirtiler

  • Tüy dökülmesi

  • Aşırı temizlenme

  • Kaşınma, yalama veya sürtünme

  • Tüy yumakları, çünkü kediniz normalden daha fazla tımarlanır ve fazla tüy yutarr

Orta dereceli belirtiler

  • Pullu görünüm veya pul pul kabuklar

  • Kötü deri kokusu

  • Kırmızı kabuklar, lekeler veya sivilceler

Şiddetli belirtiler

  • Kabuklar, pullanmalar veya kalınlaşmış deri

  • Eozinofilik granülomlar. Eozinofiller, alerjik reaksiyonlarda rol oynayan bir tür beyaz kan hücresidir. Şiddetli alerjisi olan kedilerde, deride bu hücrelerle dolu parlak kırmızı plaklar veya kitleler görebilirsiniz. Genellikle çok iltihaplı ve kızgın görünürler.

  • Nemli dermatit veya piyoderma. Bu genellikle diğer deri sorunlarına ikincil olarak ve kedinin kaşıntı nedeniyle kendi cildini travmatize etmesinden kaynaklanır. İkincil bakteriyel enfeksiyon başlar ve bunun tedavisi çok sorunlu olabilir. Kediler kaşıntı ve kendi kendine travma gibi kısır bir döngüye girerler.

Kedi alerjik dermatiti nasıl teşhis edilir?

Başta da belirttiğimiz gibi, birçok deri hastalığı benzer belirtilere neden olur, bu nedenle veteriner hekiminizin belirli koşulları elemek için testler yapması gerekecektir. Bunlar arasında parazit aramak için deri kazıntıları, saçkıran gibi mantar enfeksiyonlarını kontrol etmek için tüylerden örnek alma, biyopsiler, mama denemeleri, kan testleri ve/veya intradermal deri testleri yer alabilir.

  1. Pire alerjisi genellikle klasik kabuklanma ve kaşıntı dağılımının varlığı ve daha önce bahsettiğimiz pire kirinin varlığı ile teşhis edilir.

  2. Atopi tanısı genellikle diğer etkenler elendikten ve kedinizi hangi alerjenlerin tetiklediğini bulmak için kan testi veya deri içi testler yapıldıktan sonra konur.

  3. Bir gıda alerjisinden şüpheleniliyorsa veteriner hekiminiz bir eliminasyon denemesi yapmak isteyecektir. Kedinize özel bir tedaviye yönelik mama verilecektir. Bu, hidrolize edilmiş bir protein olabilir, yani proteinler o kadar küçük parçalara ayrılır ki vücut bunları alerjen olarak tanımaz. Alternatif olarak, kedinizin daha önce yemediği ördek veya geyik eti gibi yeni bir protein içeren bir diyet de olabilir. Kedinizin 12 haftaya kadar çıkabilen deneme süresi boyunca sadece bu mamayı yemesi son derece önemlidir.

Gördüğünüz gibi, kedilerdeki deri hastalıkları, teşhis söz konusu olduğunda metodik bir yaklaşım gerektirir. Zaman alıcı ve masraflı olabilir, bu nedenle hazırlıklı olun ve evcil hayvan sigortasını her zaman göz önünde bulundurun. Lütfen kedinizin sorununun temeline inmeye çalışırken veteriner hekiminize ve ekibine karşı sabırlı olun.

Kedi dermatitinin tedavisi ve önlenmesi

Tedavi ve önleme, kedinizin alerjik dermatitinin nedenine bağlı olarak değişecektir. Ayrıca bazı kedilerde, bu alerjilerin birden fazla türü olabileceğini ve bu nedenle çeşitli stratejiler gerekebileceğini unutmayın.

  1. Pire alerjisi. Etkili ürünlerle çok sıkı pire kontrolü genellikle pire alerjik dermatiti için nispeten kolay bir çözümdür. Kedinizin derisinde aşırı tırmalama nedeniyle çatlama ve iltihap varsa kaşıntıyı durdurmaya yardımcı olmak için bir antibiyotik kürü ve muhtemelen bazı steroidler de verilebilir. Veteriner hekiminiz ayrıca yumuşak mobilyalarda saklanan pirelerden kurtulmak için evinizin de ilaçlanmasını önerebilir.

    Bu etkili pire tedavilerini veteriner hekiminizin önerdiği şekilde düzenli olarak kullanmak, pirelerin evinize yerleşmesini önleyecek ve kedinizin rahat etmesini sağlayacaktır. Veteriner hekiminiz ayrıca evinizin yılda bir veya iki kez önleyici olarak tedavi edilmesini önerebilir. Düzenli vakumlama aynı zamanda yumurtaların çatlamasını teşvik eder ve genç pirelerin öldürülmesini sağlar.

  2. Kedinizin alerjenlerini belirledikten sonra, bu alerjenler için özel olarak hazırlanmış bir "aşı" yaptırabilirsiniz. Buna immünoterapi denir ve başlangıçta çok küçük dozlar verilerek, daha sonra aylar içinde kademeli olarak artırılarak çalışır. Bunun amacı kedinizi alerjenlere karşı duyarsızlaştırmaktır.

    Açıkçası, maruziyeti azaltmak için yapabileceğiniz her şey de alevlenmelerin önlenmesine yararlı olur; örneğin, depo akarlarını ortadan kaldırmak veya tetikleyici olabilecek ev bitkilerinden kurtulmak gibi. İmmünoterapi kedilerin yaklaşık %70-80'inde iyi yanıt verir.

  3. Gıda eliminasyon denemenizi tamamladıktan sonra, birkaç seçeneğiniz vardır: Veteriner hekiminiz, tetikleyicinin ne olduğunu görmek için kedinizi her seferinde bir tane olmak üzere çeşitli gıdalarla yeniden tanıştırmanızı önerebilir veya harika bir sonuç elde ederseniz sadece tedavi edici gıdaya bağlı kalmaya karar verebilirsiniz.

Özetle

Bazı kedilerin aynı anda birden fazla deri sorunu yaşayabileceğini unutmamak önemlidir. Altta yatan neden, ikincil enfeksiyonlar ve kendi kendine travma ile karmaşık hale geliyor olabilir. Söylediğimiz gibi, lütfen kedinizin deri hastalığının temeline inme sürecinde veteriner hekiminize karşı sabırlı olun. Size verilen tedavi süreçlerini her zaman tamamlayın. Emin değilseniz veteriner hekiminizden neden böyle bir yol seçtiğini açıklamasını isteyin.

Kedinizin mamaya alerjisi olmasa bile, veteriner hekiminiz herhangi bir deri hastalığı olan kedilere yardımcı olmak için tasarlanmış bir mamaya geçilmesini önerebilir. Bu gıdalar deri bariyer fonksiyonunu desteklemeye ve güçlü tutmaya yardımcı olur. Deriyi sağlıklı tutmak ve iltihaplanmayı azaltmak için esansiyel yağ asitleri ve hücre hasarını azaltmaya yardımcı olmak için ilave antioksidanlar içerirler.

Birçok deri sorunu sabır ve iyi bir ekip çalışmasıyla harika sonuçlara ulaşabilir. Umarım, kediniz yakında kaşıntısız ve parlak, güzel haline geri dönecektir.

SSS

  • Kedi dermatitinin ilk belirtileri nelerdir?
    Kedi dermatitinin en erken belirtileri genellikle aşırı bakım, tırmalama ve tüy dökülmesidir.

  • Kedi dermatiti bulaşıcı mıdır?
    Alerjik dermatit bulaşıcı değildir, ancak bazı parazitlerin neden olduğu bazı deri sorunları diğer evcil hayvanlara ve insanlara bulaşabilir. Sizde veya ailenizde herhangi bir cilt değişikliği varsa hem veteriner hekiminizle hem de doktorunuzla konuşun.

  • Stres kedilerde deri sorunlarına neden olabilir mi?
    Evet, kedi tüylerinin dökülmesinin yaygın bir nedeni stres kaynaklı veya psikojenik alopesidir. Bu konu hakkında daha fazla bilgiye buradan erişebilirsiniz.

  • Deri alerjileri olan kediler için en iyi pire tedavileri nelerdir?
    Etkili olan birçok pire tedavisi vardır. Sadece veteriner hekiminizin tavsiyesine uyun ve kediler için güvenli olduğunu söylemedikleri ürünleri asla kullanmayın.

  • Beslenme kedimin dermatitini iyileştirmeye yardımcı olabilir mi?
    Çoğu durumda, evet. Deri sorunlarına yönelik tedavi edici beslenme, deri sağlığını ve işlevini destekleyen belirli bileşenlere sahiptir.

İnceleyen: Dr. Hein Meyer, DVM, PhD, Dipl-ECVIM-CA ve Dr. Emma Milne BVSc FRCVS.

Hills Author Hills Author
Personel Yazarı

Bu makaleyi personelimizden biri sizin için hazırladı