Kedilerde Diyabet: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavileri

Diyabet (diabetes mellitus), kediniz şekeri (glikoz) etkili bir şekilde kullanamadığında veya kandaki şeker seviyelerini kontrol edemediğinde ortaya çıkan bir durumdur. Pankreasta yapılan bir hormon olan insülin, kandaki glikozun kullanımını ve depolanmasını düzenleyerek kandan ihtiyaç duyulan hücrelere götürür. Bunu, yeni yürümeye başlayan bir çocuğu kreşten alıp eve götüren bir ebeveyn gibi hayal edin. Yetersiz insülin üretimi potansiyel olarak yaşamı tehdit eder.

Neler kedilerde strese yol açar?

Diyabetin ortaya çıkmasının iki geniş yolu vardır. Bunlardan ilki, vücudun bağışıklık sisteminin pankreasın insülin üreten hücrelerine saldırmaya başlamasıdır. Bu geri döndürülemez bir durumdur ve köpeklerde kedilerden daha yaygındır. Kedilerde en sık görülen diyabet türü olan ikincisindeyse vücut hücreleri insüline karşı daha dirençli hale gelir. Bu da pankreasın ekstra insülin üretmek için daha fazla çalışması gerektiği anlamına gelir. Zamanla hücreler tükenir ve insülin üretimi azalmaya başlar. Bu durum özellikle aşırı kilolu ve obez kediler için geçerlidir. Bu tip diyabet bazen hızlı tanı, tedavi ve kilo kaybı ile tersine çevrilebilir.

Kedinizin diyabet geliştirme olasılığını artıran diğer faktörler şunlardır:

• Vücut durumu. Aşırı kilolu kedilerin diyabet geliştirme olasılığı çok daha yüksektir. Ciddi derecede obez kediler en fazla risk altında olanlardır.
• Yaş. Kediler her yaşta diyabet geliştirebilir ancak en yüksek başlangıç riski 8 yaş civarındadır.
• Cinsiyet. Kedilerde diyabet erkek kedilerde daha yaygındır.
• Irk. Birman ırklar diğer ırklara göre daha fazla risk altındadır.
• Diğer faktörler. Kötü beslenme ve hormonal anormallikler riski artırabilir.

Kedilerde diyabet belirtileri?

Diyabet belirtilerini fark etmek zordur çünkü kronik böbrek hastalığı ve hipertiroidizm gibi diğer hastalıkların belirtilerine benzerler. Aşağıdakilerden herhangi birini fark ederseniz kediniz diyabet hastası olabilir.

Diyabet belirtileri ve semptomları:

• Artan susuzluk ve idrara çıkma

• Kilo kaybı

• Yemek yememek

• İştah artışı

• Yorgunluk

• Zayıflık

• Bitkinlik

• Kusma

• Depresyon

• Karın ağrısı

Kediniz bu belirtileri gösteriyorsa diyabetik olabilir.

Kedi diyabetinin teşhisi

Veteriner hekiminiz kan testleri yapmak ve idrar örneğini analiz etmek isteyecektir. Glikozu kandan hücrelere alan insülin eksikliği nedeniyle kan şekeri seviyesi gittikçe yükselir. Böbrekler, kandaki şeker ve diğer besin maddeleri seviyelerinin normal ve güvenli bir düzeyde tutulmasında önemli bir rol oynar. Buna "homeostaz" denir. Böbrekler kandaki seviyeleri düşürmeye çalışmak için idrara fazladan şeker atmaya başlar. Bunu bir lavabonun taşma deliği gibi düşünün. Diyabetik hayvanların ve insanların idrarlarında şeker bulunmasının nedeni budur. 

Kan testleri, aynı anda başka bir şey olup olmadığından emin olacak ve kedinizin kan dolaşımındaki glikoz seviyesine bakacaktır. Bazı sağlıklı kediler sadece veterinere gitme stresinden dolayı yüksek glikoz seviyesine sahip olabilir, bu nedenle veterineriniz fruktozamin adı verilen daha uzun vadeli bir belirtece bakabilir. Ayrıca bir dizi kan testi yapmak isteyebilir veya kedinizin daha rahat olacağı ve sonuçların daha güvenilir olacağı, evde bazı iğne ucu kan testleri yapmanızı isteyebilirler. Ayrıca artık deriye implante edilen ve kedinizin glikozunu sürekli olarak izleyen cihazlar da mevcuttur. Bunlar hem teşhis aşamasında hem de sonrasında tedavinin etkinliğinin izlenmesinde faydalıdır.