Kedilerde Diş Eti İltihabı: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Diş eti iltihabı, kediler arasında en yaygın görülen ağız hastalığıdır ve köpekler ve insanlarda olduğu gibi kediler arasında da yaygındır. Bununla birlikte, kedilerde diş eti iltihabı, kendi ağzınızda yaşayabileceğiniz basit diş eti şişmesi ve kanamasından daha fazlasını içerebilir. Hatta bazı durumlarda hayati tehlike yaratabilir.

Bu kadar yaygın olmasının yanı sıra potansiyel olarak karmaşık ve şiddetli olması nedeniyle, kedi ebeveynlerinin kedi diş eti iltihabının nedenlerini ve belirtilerini, ayrıca temel tedavi ve önleme tedbirlerini anlamaları önemlidir.

Diş Eti İltihabı Nedir?

Diş eti iltihabı, diş etlerinin iltihaplanmasıdır. Çoğunlukla yaşlı kedilerde, plak biriktiğinde ve diş etleri şişme, kızarıklık, kanama ve hassasiyetle tepki verdiğinde ortaya çıkar. Plak, bakterilerin ve bazı bileşenlerin birleşerek bu bileşenlerle dişlere yapıştığı birikimlerdir. Plak, hem diş etlerinin hem de periodontal ligamentin (dişleri alttaki kemiğe bağlayan yapı) şişmesine yol açar.

Sadece diş etleri tepki verdiğinde, sonucunda gingivitis, yani diş eti iltihabı oluşur. Hastalık ilerlediğinde ve plak sonucunda periodontal ligamentte şişme ve çürüme olduğunda, ortaya çıkan bozukluk periodontitis veya periodontal hastalık olarak adlandırılır. Diş eti iltihabı ve periodontal hastalık terimleri genellikle yanlış bir şekilde birbirlerinin yerine kullanılmaktadır, bu nedenle bunları birbirinden ayırmak önemlidir.

Kedilerde Diş Eti İltihabının Nedenleri

Çoğu kedide diş eti iltihabı, evde uygun diş bakımı yapılmazsa kediler yaşlandıkça ortaya çıkan bir süreç olan kademeli plak birikiminin sonucudur. Kedilerin diş etlerinin plağa tepki verme derecesinde büyük farklılıklar vardır. Bazı kediler minimum diş eti iltihabı ile büyük miktarda plak biriktirirken diğer kedilerin diş etleri daha şiddetli tepki verir. 

Bir kedinin kendine özgü gingivitis ve periodontitis derecesi, genetik yatkınlıktan bir dereceye kadar etkilenebilir ve ayrıca evde kedilere ne kadar diş bakımı yapıldığına da bağlıdır. Ancak kedilerde diş eti iltihabı, aşağıdakiler de dahil olmak üzere belirli koşullardan da etkilenebilir:

• Bulaşıcı hastalıklar: Kedi lösemi virüsü ve kedi bağışıklık yetmezliği virüsü, diş eti iltihabına yol açabilen en yaygın bulaşıcı hastalıklardır.
• Diş erimesi: Bu durum, önceden Kedilerde Diş Rezorpsiyonu (FORL) olarak adlandırılırdı. Bu, kedilerde vücudun dişleri köklerinden eritmeye başladığı yaygın bir durumdur. Çok ağrılıdır ve diş ve diş etlerinin röntgenleri çekilerek teşhis edilir. Tek tedavi, etkilenen dişlerin çekilmesidir ve bazı durumlarda bu tüm dişler anlamına gelir. Bu kulağa aşırı bir durum gibi gelse de kediler sonrasında çok iyi olurlar ve en önemlisi ağrıdan kurtulurlar. Diş erimesi sırasında diş eti iltihabı yaygın olarak görülür.
• Genç yaşta başlayan diş eti iltihabı: Diş çıkaran kedilerde genellikle hafif diş eti iltihabı görülür ancak yetişkin dişleri çıktıktan sonra şiddetli diş eti iltihabı da ortaya çıkabilir.
• Kırık dişler: Travmatik durumlar diş eti iltihabını tetikleyebilir.
• Maloklüzyonlar: Düz yüzlü (brakisefalik olarak da adlandırılır) kedilerde yaygın olarak görülen yanlış hizalanmış dişler ve diğer ortodontik anormallikler diş eti iltihabına yol açabilir.
• Eozinofilik granülom kompleksi: Bu iltihaplı hastalık bazen dudakları, diş etlerini, dili ve dolayısıyla yakındaki dişleri etkileyebilir.
• Diş eti hiperplazisi: Kedilerde, köpeklere göre daha az yaygın olsa da diş eti büyümesi her iki türde de diş eti iltihabına yol açar.
• Gingivostomatit: Bu hastalık, diş etlerinin ve çevresindeki ağız dokularının diş dokularına ve plağa aşırı tepki vermesinin bir sonucudur ve yıpratıcı miktarda ağrıya neden olabilir. Bu durumdaki kediler yiyip içemeyebilir. Bazen ağrı ve iltihaplanma o kadar şiddetlidir ki tüm dişlerin tamamen çekilmesi tek çaredir. Bu kulağa aşırı gelebilir ancak çoğu kedi daha sonra gerçekten iyi olur ve yaşam kalitesi büyük ölçüde artar.